سیستم تعلیق، فرمان و ترمز پژو 301
راهنمای کامل تعمیر و عیبیابی
بررسی تخصصی تعلیق جلو و عقب، زوایای هندسی، فرمان الکتریکی (EPS) بدون پمپ هیدرولیک و سیستم ترمز مجهز به ABS/ESP از نوع TEVES MK100 با ترمز دستی مکانیکی، بههمراه مقادیر دقیق کارخانه و گشتاورهای سفتکردن برای مکانیکهای حرفهای.
معماری کلی تعلیق، فرمان و ترمز 301
مهمترین تفاوت پژو 301 نسبت به مدلهای هیدرولیکی، حذف کامل پمپ و مدار هیدرولیک فرمان و جایگزینی آن با فرمان الکتریکی (EPS) است. ترمز نیز مجهز به ABS/ESP از نوع TEVES MK100 با ترمز دستی مکانیکی (نه الکتریکی) است.
در فرمان الکتریکی 301، سنسور گشتاور روی ستون فرمان میزان نیروی اعمالی راننده را میسنجد و ECU متناسب با سرعت خودرو و این سیگنال، دستور کمکفرمان را به موتور الکتریکی میدهد. نبود مدار هیدرولیک یعنی نیازی به تخلیه، پرکردن یا هواگیری روغن فرمان نیست؛ اما هرگونه تعویض قطعه الکتریکی فرمان نیازمند برنامهنویسی مجدد (Programming) است.
سیستم ترمز با ABS/ESP از نوع TEVES MK100 کار میکند. برخلاف 508، ترمز دستی 301 بهصورت کاملاً مکانیکی و با اهرم و کابل عمل میکند، نه با موتور الکتریکی.
روش اندازهگیری ارتفاع مبنا و چک زوایای چرخ
پیش از هرگونه بررسی یا تنظیم زاویه، فشار باد تایرها باید تصحیح و زوایای چرخ در ارتفاع مبنا (استاندارد) کنترل شود.
شعاع چرخ جلو (R1) با استفاده از صفحه اندازهگیری مرکز چرخ [0924] (مخصوص توپی چهار پیچ 301) و گیج ارتفاع [U701-0] اندازهگیری میشود. ارتفاع مرجع جلو از رابطه H1 = R1 − K1 بهدست میآید که در آن K1 فاصله ثابت کارخانهای بین محور چرخ و محل اندازهگیری زیر رکاب جلو است.
نکته حیاتی برای تعمیرکار
سیستم تعلیق جلو باید تا رسیدن به ارتفاع محاسبهشده H1 فشرده شود و سپس زوایا بررسی گردد. تفاوت ارتفاع بین دو سمت اکسل جلو باید کمتر از ۱۰ میلیمتر باشد؛ در غیر اینصورت باید علت (فنر، کمکفنر یا بوش رام) بررسی شود.
زوایای هندسی تعلیق جلو و عقب
تمامی زوایای کمبر، کستر و کینگپین ۳۰۱ غیرقابل تنظیم هستند و فقط زاویه توی (سرجمعی) قابل تنظیم است.
زوایای تعلیق جلو
زوایای اکسل عقب
توپی چرخ عقب، کمکفنر و رام محور عقب
در تعمیر تعلیق عقب 301، رعایت گشتاورهای استاندارد و تعویض قطعات یکبار مصرف الزامی است.
هنگام باز کردن مهره توپی/دیسک عقب، هرگز از ترمز برای جلوگیری از دوران توپی استفاده نکنید؛ این کار پیچهای اتصال دیسک به توپی را میبرد. پیچهای سگدست تعلیق عقب و مهره توپی/دیسک، بعد از هر باز کردن باید تعویض شوند (خطر شکستگی در استفاده مجدد).
نکته حیاتی برای تعمیرکار
پیچهای کهنه و کماصطکاک یا مهرههای باز شده هرگز نباید دوباره استفاده شوند؛ همواره پس از باز کردن، دور ریخته و با قطعه نو با گشتاور استاندارد تعویض شوند.
* همیشه هنگام باز کردن تعویض گردد.
سیستم فرمان الکتریکی (EPS)
تأمینکننده مجموعه فرمان الکتریکی شرکت JTEKT است. این سیستم بین 301 و 2008 مشترک است و شامل هیچ پمپ یا مدار هیدرولیکی نمیشود.
وظیفه ECU: بسته به موقعیت و شرایط رانندگی، نسبت کمک فرمان مطلوب را محاسبه و ارائه میدهد. در صورت خرابی یکی از اجزای سیستم فرمان، ECU یک حالت عامل پشتیبان (backup) فراهم میکند تا فرماندهی همچنان (هرچند محدودتر) ممکن باشد.
حفاظت حرارتی: اگر فرمان برای مدت طولانی در حال استفاده باشد، ECU بهتدریج از عملکرد کمکی خود (از طریق کاهش تغذیه جریان) میکاهد تا از موتور برقی و کارت الکترونیکی در برابر خرابیهای احتمالی محافظت شود؛ سطح قدرت با خنکشدن سیستم ترمیم میشود. اطلاعات دما توسط سنسور داخل مجموعه ECU/موتور برقی ارائه میشود.
برنامهنویسی/تجدید حافظه پس از هر تعمیر
در صورت باز و بست یا تعویض هر قطعه الکتریکی سیستم فرمان (ECU، سنسور گشتاور یا موتور کمکی)، برنامهنویسی (Programming/Initialisation) با دستگاه دیاگ الزامی است؛ در غیر اینصورت سیستم ممکن است در حالت پشتیبان محدود باقی بماند.
ترمز ABS/ESP و ترمز دستی مکانیکی
سیستم ترمز پژو 301 از نوع TEVES MK100 و دارای ESP است (مشترک با 2008). ترمز دستی بهصورت مکانیکی با اهرم و کابل عمل میکند.
تنظیم خلاصی ترمز دستی مکانیکی 301 بهصورت خودکار و با فشار دادن پین نگهدارنده انجام میشود؛ این تنظیم پس از تعویض هر یک از کابلهای ترمز دستی، کالیپر ترمز عقب یا دسته ترمز دستی لازم است.
جبرانساز سیستم ترمز از نوع CICR بوده و داخل سیلندر چرخ قرار دارد؛ فشار قطع کردن آن ۲۵ بار (درجه ۰٫۲۵) است.
عیبیابی مشکلات رایج تعلیق، فرمان و ترمز
هر علامت را باز کنید تا علل محتمل و روش تشخیص آن را ببینید.
🔴چراغ هشدار فرمان روشن میماند یا کمکفرمان کار نمیکند▾
🌡️کاهش تدریجی کمکفرمان هنگام استفاده طولانی یا دور زدنهای مکرر▾
📏اختلاف ارتفاع دو طرف تعلیق (جلو یا عقب)▾
🛞سایش نامتقارن تایر جلو▾
🅿️چراغ ترمز دستی مکانیکی خاموش نمیشود▾
الزامات ایمنی پیش از شروع کار
تعویض قطعات یکبار مصرف
پیچهای سگدست عقب و مهره توپی/دیسک عقب همیشه پس از باز کردن باید تعویض شوند؛ استفاده مجدد خطر شکستگی دارد.
عدم استفاده از ترمز برای ثابتنگهداشتن توپی
هرگز مهره توپی چرخ را با استفاده از ترمز باز نکنید؛ از ابزار مخصوص نگهدارنده توپی استفاده کنید.
برنامهنویسی اجباری فرمان الکتریکی
پس از هر باز و بست قطعات EPS (ECU، سنسور، موتور)، برنامهنویسی/تجدید حافظه را با دستگاه دیاگ انجام دهید.
سنجش دانش فنی خود را بررسی کنید
به هر سؤال پاسخ دهید تا بازخورد صحیح یا نادرست بودن گزینه انتخابی را ببینید.