سیستم تعلیق، فرمان و ترمز پژو 508
راهنمای کامل تعمیر و عیبیابی
بررسی تخصصی تعلیق جلو شبه مکفرسون، تعلیق عقب چنداهرمی آلومینیومی، فرمان هیدرولیک با مجموعه الکتروپمپ و سیستم ترمز دستی الکتریکی (FSE) بههمراه مقادیر دقیق کارخانه، گشتاورهای سفتکردن و روشهای عیبیابی برای مکانیکهای حرفهای.
معماری کلی تعلیق، فرمان و ترمز 508
پژو 508 از تعلیق جلو شبه مکفرسون با رام فلزی (و در برخی نسخهها آلومینیومی)، تعلیق عقب چنداهرمی با رام آلیاژ آلومینیوم دایکاست، فرمان هیدرولیک با مجموعه الکتروپمپ (بدون اتصال تسمهای به موتور) و ترمز دستی الکتریکی (FSE) بهره میبرد.
تعلیق جلو از نوع مکفرسون با بازوی محور چرخ (سگدست) دارای قابلیت پیچش است. سیبک پایین سگدست بهصورت مجزا و قابل تعویض طراحی شده تا در صورت سایش، نیازی به تعویض کامل سگدست نباشد. محل اتصال سگدست به بدنه استرات دارای موقعیت مکانی مشخص است که باید هنگام تعمیر رعایت شود.
در بخش فرمان، بر خلاف بسیاری از خودروهای قدیمیتر، پمپ هیدرولیک 508 بهصورت الکتریکی (الکتروپمپ) کار میکند و به تسمه موتور متصل نیست؛ این موضوع در عیبیابی افت فشار یا سروصدای فرمان اهمیت دارد. ترمز دستی نیز بهصورت الکتریکی (FSE) با کنترل از طریق واحد کنترل الکترونیکی و کابلهای متصل به کالیپرهای عقب عمل میکند.
تعلیق جلو شبه مکفرسون
رام جلوی فلزی (و در برخی خودروهای مجهز، رام پلاستیکی/آلومینیومی) پایه اصلی نصب اجزای تعلیق جلو است.
بازوی محور چرخ (سگدست) از نوع دارای قابلیت پیچش است. بلبرینگ توپی چرخ جلو دو ردیفه با قطر ۸۳ میلیمتر و دارای حلقه آهنربایی با ۴۸ جفت قطب برای تغذیه سیگنال سنسور ABS است. سیبک پایین بازوی سگدست بهصورت مجزا و قابل تعویض طراحی شده است.
نکته حیاتی برای تعمیرکار
محل ارتباط بازوی محورچرخ (سگدست) با استرات دارای موقعیت مکانی مشخص جهت نصب است. در تعمیر، از قرارگیری صحیح این محل نصب («a») اطمینان پیدا کنید؛ نصب نادرست باعث تغییر زوایای هندسی و سایش نامتقارن تایر میشود.
بلبرینگ توپی چرخ جلو
دو ردیفه، قطر ۸۳ میلیمتر، با حلقه آهنربایی ۴۸ جفت قطب برای سیگنال سنسور ABS.
سیبک پایین سگدست
قابل تعویض مجزا؛ در صورت لقی یا پارگی گردگیر، فقط سیبک تعویض میشود.
میل موجگیر جلو
با بوشهای لاستیکی و رابطهای میل موجگیر (لینک استابلایزر) به رام و استرات متصل میشود.
ارتفاع مبنا و زوایای هندسی تعلیق
بررسی و تنظیم زوایای هندسی باید پس از فشردن تعلیق و رسیدن به ارتفاع مبنا (استاندارد) انجام شود؛ همچنین فشار باد تایرها باید تنظیم و چرخهای جلو در وضعیت مستقیم باشند.
| پارامتر ارتفاع مبنا | خودرو اروپا | خودروهای CRD | خودرو با ترمز RXH |
|---|---|---|---|
| K1 — فاصله محور چرخ جلو تا محل اندازهگیری زیر رام | ۱۷۶ mm | ۱۵۹ mm | ۱۳۶ mm |
| K2 — فاصله محور چرخ عقب تا محل اندازهگیری زیر اکسل (صندوقدار) | ۱۲۸ mm | ۱۱۱ mm | — |
| K2 — همان مقدار برای بدنه استیشن | ۱۲۴ mm | — | ۱۰۲ mm |
ارتفاع مبنا از فرمول H = R − K (جلو) و H = R + K (عقب) محاسبه میشود؛ R شعاع چرخ اندازهگیریشده است. اختلاف ارتفاع بین دو طرف تعلیق باید کمتر از ۱۰ میلیمتر باشد.
تعلیق عقب چنداهرمی با رام آلومینیومی
اکسل عقب از نوع چند اهرمی و از آلیاژ آلومینیوم به روش تحتفشار (دایکاست) ساخته شده است.
پایه محور (سگدست) چرخ عقب با محور چرخ بهصورت یکپارچه است و این دو قطعه قابل تفکیک از یکدیگر نیستند. بلبرینگ توپی چرخ عقب دارای حلقه مغناطیسی برای سیستم ABS (۴۸ جفت قطب آهنربا) است و قطر محور چرخ ۳۲ میلیمتر میباشد. میل تعادل (موجگیر) عقب دارای بوش لاستیکی غیرقابل باز/بست است.
نکته حیاتی برای تعمیرکار
بلبرینگ توپی چرخ عقب را نزدیک منبع مغناطیسی یا منبع دارای آلودگی ذرات فلزی قرار ندهید. قطعات باید تمیز و فاقد هرگونه سایش غیرعادی و اثر ضربه باشند، در غیر اینصورت سیگنال سنسور ABS مختل میشود.
میل تعادل عقب
با پایه نگهدارنده و رابط میل تعادل به رام و بازوها متصل میشود؛ بوشهای آن غیرقابل تعویض مجزا هستند.
کمکفنر عقب
به بدنه و رام محور عقب پیچ میشود؛ گشتاور پیچهای بدنه ۶ daN.m و پیچ رام محور ۱۰ daN.m.
پیچهای یکبار مصرف
پیچهای شماره ۵ و ۷ رام محور عقب پس از هر باز کردن باید حتماً تعویض شوند.
مراحل تنظیم و مونتاژ رام محور عقب
تنظیم اولیه فاصله میله
فاصله «A» را روی میله رام محور عقب به مقدار ۲۷۲ میلیمتر تنظیم کنید.
بالابردن با جک در نقطه مشخص
جک را در نقطه «a» قرار داده و بهآرامی بالا ببرید تا فاصله X به مقدار ۱۱۱ ± ۱ میلیمتر برسد.
سفتکردن پیچ و مهره با گشتاور استاندارد
پیچ (۷) را با گشتاور ۷ daN.m و مهره (۵) را با گشتاور ۷٫۵ daN.m سفت کنید.
| مرجع | شرح | گشتاور |
|---|---|---|
| ۱ | پیچها (کمک فنر عقب / بدنه)* | ۶ daN.m |
| ۲ | پیچها (کمک فنر عقب / رام محور عقب)* | ۱۰ daN.m |
| ۵ | مهره رام محور عقب* | ۷٫۵ daN.m |
| ۷ | پیچ رام محور عقب* | ۷ daN.m |
* پیچها و مهرههای علامتگذاریشده یکبار مصرف بوده و همیشه هنگام باز کردن باید تعویض شوند؛ استفاده مجدد خطر شکستگی دارد.
فرمان هیدرولیک با مجموعه الکتروپمپ
برخلاف پمپهای سنتی تسمهای، پمپ هیدرولیک فرمان 508 بهصورت الکتریکی (الکتروپمپ) کار میکند و مستقل از دور موتور، فشار مورد نیاز را تأمین میکند.
مجموعه الکتروپمپ، لوله فشار بالا، جعبه فرمان با بازوی یکپارچه و شیر هیدرولیکی فرمان اجزای اصلی مدار را تشکیل میدهند. فشار خروجی پمپ در دورهای بین ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ دور بر دقیقه اندازهگیری و با استاندارد کارخانه مقایسه میشود.
ستون فرمان از جنس آلومینیوم است و زاویه و ارتفاع آن با دستگیره قفل تنظیم میشود. دوشاخه چهارشاخه انتهای ستون فرمان مستقیماً به شیر هیدرولیکی روی جعبه فرمان متصل میشود.
روش تخلیه، پرکردن و هواگیری مدار هیدرولیک فرمان
مراحل زیر را بهترتیب و با رعایت نکات ایمنی و نظافت انجام دهید تا از ورود هوا یا ذرات آلاینده به مدار جلوگیری شود.
خودرو را با جک بالا برده و مقید کنید تا چرخها آزاد شوند. چرخ و شلگیر جلوی راست را باز کنید. درپوش پرکردن مخزن الکتروپمپ و شیلنگ بازگشت روغن کمفشار را باز کنید. فرمان را بهآرامی از قفل تا قفل در هر دو جهت چندین بار بچرخانید تا مایع هیدرولیک بهطور کامل تخلیه شود (موتور خاموش).
لوله برگشت کمفشار، شلگیر راست جلو، چرخ راست جلو و چرخها را مطابق گشتاورهای استاندارد ببندید. از ورود ذرات آلاینده به مدار هیدرولیک با دقت و مراقبت جلوگیری کنید.
ابزار سیلندر پرکن را روی دهانه پرکردن مجموعه الکتروپمپ نصب کنید. فقط از مایع هیدرولیک TOTAL FLUIDE DA نو استفاده کنید. مخزن را پر کنید تا سیلندر پرکن تا حدود نیم لیتر پر شده باشد؛ این کار از ورود هوا به مدار هنگام کارکرد الکتروپمپ جلوگیری میکند.
موتور را روشن کنید؛ در حالی که چرخها روی زمین هستند، فرمان را بهآرامی چندین بار قفل تا قفل بچرخانید. هواگیری را بهمدت ۲ تا ۳ دقیقه با موتور روشن ادامه دهید، سپس سه بار دیگر فرمان را قفل تا قفل بچرخانید. سطح روغن باید در طول این مدت ثابت بماند. موتور را خاموش کرده، سطح روغن را تا علامت max تنظیم و درپوش پرکردن را ببندید.
ترمز دستی الکتریکی (FSE)
سیستم ترمز 508 مجهز به ABS و از نوع Bosch ESP 8.1 است. ترمز دستی بهصورت الکتریکی (FSE) با فعالسازی موتوری روی کالیپرهای عقب کار میکند.
واحد کنترل الکترونیکی (ECU) ترمز دستی داخل مجموعه ترمز پارک الکتریکی بهصورت یکپارچه قرار دارد و قابل جداسازی نیست. سنسور نیرو از نوع اثر هال است؛ یک هدف مغناطیسی به کابل ثانویه عقب سمت چپ متصل میشود و یک فنر، کابل ثانویه را در امتداد موقعیت آزادشده نگه میدارد.
سنسور موقعیت شامل دو سنسور اثر هال و یک هدف مغناطیسی متصل به موتور الکتریکی است که موقعیت و راستای چرخش موتور را اندازهگیری میکند. ECU از این اطلاعات برای محاسبه مقدار حرکت کابلهای ثانویه و نیروی اعمالشده به کالیپر استفاده میکند.
ممنوعیت تعمیر و برنامهنویسی اجباری
تعمیر سیستم ترمز دستی الکتریکی در خدمات پس از فروش ممنوع است؛ در صورت خرابی، تعویض کامل مجموعه ECU/موتور پارک الکتریکی ضروری است. کابلهای ترمز دستی از واحد FSE نباید جدا شوند. پس از هر باز و بست ECU، برنامهنویسی/تجدید حافظه (Programming/Initialisation) الزامی است.
| پایه شماره (کانکتور ۲۲ پین) | تخصیص کانال اتصال |
|---|---|
| ۱ | قطب مثبت باتری |
| ۲ | بدنه (Ground) |
| ۳ | اطلاعات راهاندازی ریموت کنترل |
| ۴ و ۵ | کنترل ۴ و ۳ الکتریکی ترمز دستی |
| ۹ و ۱۰ | کنترل ۲ و ۱ الکتریکی ترمز دستی |
| ۱۵ | CAN سرعت بالای سیستم داخلی |
| ۲۰ | CAN سرعت پایین سیستم داخلی |
در صورت تخلیه باتری یا خرابی ترمز الکتریکی، سیستم کنترل آزادسازی کمکی امکان آزاد کردن مکانیکی ترمز دستی را فراهم میکند.
عیبیابی مشکلات رایج تعلیق، فرمان و ترمز
هر علامت را باز کنید تا علل محتمل بر اساس اجزای بررسیشده در این راهنما و روش تشخیص آن را ببینید.
🔴فرمان سنگین شده (سرد یا گرم)▾
💧نشتی روغن فرمان▾
🅿️چراغ هشدار ترمز دستی روشن میماند یا ترمز دستی عمل نمیکند▾
📏اختلاف ارتفاع دو طرف تعلیق (جلو یا عقب)▾
〰️صدای غیرعادی از تعلیق جلو روی دستانداز▾
الزامات ایمنی پیش از شروع کار
قطع باتری قبل از کار روی FSE
پیش از هرگونه کار روی مجموعه ترمز دستی الکتریکی، باتری را کاملاً قطع کنید تا از فعالشدن ناخواسته موتور جلوگیری شود.
عدم استفاده از ترمز برای ثابتنگهداشتن توپی
هرگز مهره پلوس را با استفاده از ترمز باز نکنید؛ این کار باعث بریدن پیچهای اتصال دیسک به توپی میشود. از ابزار قیچی نگهدارنده توپی استفاده کنید.
تخلیه فشار مدار هیدرولیک فرمان
پیش از باز کردن هر اتصال هیدرولیکی، موتور را خاموش و فشار باقیمانده را با چرخاندن آرام فرمان تخلیه کنید؛ فقط از مایع TOTAL FLUIDE DA استفاده کنید.
سنجش دانش فنی خود را بررسی کنید
به هر سؤال پاسخ دهید تا بازخورد صحیح یا نادرست بودن گزینه انتخابی را ببینید.